Project

VISHOTELS

3D-geprinte habitats voor vis in stadswateren

“Hoe rommeliger en grover het oppervlak, hoe beter voor de rivierdonderpad. Die hecht zijn eitjes graag aan een ruw plafond.”

— Jorine Noordman, gemeente Amsterdam

Doel

In samenwerking met ecologen ontwierp Neolithic 3D-geprinte vishotels voor bedreigde vissoorten in de Amsterdamse grachten.

Achtergrond

Door verstedelijking, klimaatverandering en waterbouwkundige ingrepen verdwijnen in Nederland steeds meer geschikte leefgebieden voor vissen. In Amsterdam gaat het vooral om oude kademuren, waarin door de jaren heen kieren, holtes en gleuven zijn ontstaan die belangrijk zijn als schuil- en paaiplaats. Bij vervanging van deze muren verdwijnen de rommelige structuren ten gunste van gladde, gesloten wanden. Om het verlies te compenseren ontwikkelden ecologen van Dura Vermeer en gemeente Amsterdam samen met ontwerpers van Neolithic zogenoemde vishotels: 3D-geprinte bouwwerken die vissen opnieuw beschutting en paaiplekken bieden.

Neolithic, ontstaan binnen het ecosysteem van BouwLab R&Do, maakte gebruik van de gezamenlijke kennisinfrastructuur om te experimenteren met vormgeving, materiaal en productietechniek. De ontwerpen zijn afgestemd op de gewenste ecologische functies en de eisen van doelsoorten als de rivierdonderpad en de glasaal. In december 2024 zijn 54 vishotels geplaatst onder de gerenoveerde Jacob Catskade. Ze worden gemonitord om inzicht te krijgen in het gebruik door vissen. Eén vishotel is te zien in het Grachtenmuseum als onderdeel van de publieksvoorlichting.

Activiteiten

Parametrische modellen ontwerpen op basis van input van ecologen. De ontwerpen digitaal testen op stroming en gebruiksruimte. Prototypes 3D-printen in beton en na afstemming met de gemeente 55 exemplaren produceren.

Resultaat

54 betonnen vishotels geplaatst onder de Jacob Catskade, 1 tentoongesteld in het Grachtenmuseum.

PARTNERS

Neolithic, Dura Vermeer, gemeente Amsterdam

Techniek

3D Concrete Printing (3DCP)

Materialen

3D-printbeton

LOCATIE

Jacob Catskade en Grachtenmuseum, Amsterdam

Datum

18 december 2024